MEHMET TOPUZ

KÜRESEL SOĞUK SAVAŞ…

KÜRESEL SOĞUK SAVAŞ…

Minimal alandan tutun makro coğrafi alanlara kadar soğuk savaşın etkisini tarihin bütün durak noktalarında görmek mümkündür. Coğrafi alandan bağımsız olmayan bu durum ne yazık ki dünyanın bütün milletleri için geçerliliğini sürdürmektedir.

Burada üç farklı kavramın niteliksel yönünü ele almak gerekecek gibi durmakta. Bu üç kavrama dair cümlesel bir silsileye girmeden önce şu kısmı öncesinde konuşmak gerekecek. Konuşulması gereken yere dair ise şunu söyleyebilirim. Olayları bulunduğu an odaklı incelemek sonuçlarını gözden kaçırmaya neden olabilir. Olayın meydana geliş sebepleri ya da yaşananlara dair var olan durumun da öncesine dair bütün parametreleri irdelemek sürecin rasyonel yönetimine fırsat tanıyabilir; diye düşünüyorum.

Günümüz de; sıcak savaş alanları, ülkelerin tutum ve davranışları herkesin malumu. Buradaki mantık küresel hegemonyanın bütün küresel dinamikleri hesaba katmadan kendilerince uydurdukları dini, kendilerine kalkan yapıp binlerce mazlumun kanını dökmüş olmalarıdır. Birde çarpıtma ideolojileri var bunların. Ha bu arada bir de kıyamet senaryolarını unutmayalım… Gelecekte ne olacağına dair bilgiyi nereden öğrendilerse artık… Hani bunlar medeniyeti konuşuyorlardı. Neyse…

Filistin de binlerce insanı küçük büyük demeden katleden terör devleti İsrail’in, gelecekte Yahudilerin yaptıkları bu katliamdan sonra bütün ülkeler de dışlanacakları görünen bir gerçeklik olarak not alınabilir. Bugün batıya karşı kıtalar anlamında sessiz bir direniş ve diş bileme durumu söz konusu… Paranın gücü belki bunu biraz geciktirebilir fakat önlenemez son olarak kayda alınabilir. Soğuk savaşın belki de minimal şeklidir bu.

Yukarıda bahsettiğim üç farklı kavramın niteliksel yönü demiştim. Bu üç kavram önemli. Çünkü tarihin ve coğrafyanın bütün kodlarını medeniyetsel anlamda taşıyan bu üç kavramın gelecek perspektifini konuşmadan konunun anlaşılırlığı yarım kalacaktır. Komşuluk kavramına yönelik bu değerler aslında geçmişten geleceğe taşınan devasa teşekküllerdir. Bunlar…

Bölgesel komşular, Medeniyetsel komşular ve Çıkara(kapitalist anlayışa) dayalı komşuluklar…

Bölgesel komşuluklar, dünya siyaset arenasında coğrafi alana dayalı komşuluklar olup mecburi komşuluk statüsündedir. İyi geçinmek gerektiği bütün zorluklara rağmen karşılıklı sabır ve anlayışa dayalıdır. Tabi medeniyetsel bağlantılar(tarihi ve coğrafi anlamda) ya da ithalat ve ihracatlar da bu kavramın içeriğinde yer edinebilir.

Medeniyetsel komşuluklar ise; gönül coğrafyasının tarihten süzülüp gelen tarihsel birlikteliğinin ürünüdür. Aynı medeniyet kodlarının nakış nakış işlendiği medeniyetsel komşuluk statüsü coğrafi sınır gözetmeksizin kötü gün dostudur; denilebilir. Yani bizim Anadolu irfanının tabiriyle baba dostudur. Zor vakitte destek bekler ya da beklenilir.

Çıkara dayalı komşuluklar, coğrafi sınırlara dayalı olmayan bütün devletler için geçerli komşuluk türüdür. Buradaki temel nirengi noktası kazan kazan mantığından ziyade herkesin kendi kazancını ve çıkarını üstün tuttuğu bir anlayışa sahiptir. Uzun vadeli bir komşuluk anlayışı yoktur. Burada işlerin yürümesi adına farklılıklara dayalı değil benzerliklere odaklanmak ve bu anlamda ticarete dayalı bir süreci işletmek ise ciddi diplomasi ister.

Soğuk savaş mevzusuna gelince; hesaplar neticesinde çağın getirisine göre kendi içinde dünya arenasında geniş yer edinir. Çünkü minimal alandan makro alana kadar bütün siyasi parametrelerin dünya siyaseti adına işlevselliği küresel ekonomik sistemin tuzakları, rekabete dayalı gündelik değişen siyasi anlayışı da beraberinde getirmektedir. Sağlıcakla kalın.

Henüz Yorum yok

İlk yorumu siz yazın.

Yorum Bırakın

E-Mail adresiniz yayınlanmaz.







Yazarın Diğer Makaleleri